Kako student sa invaliditetom može da ostvari pravo na prilagođene uslove?

Prema Zakonu o visokom obrazovanju i Zakonu o sprečavanju diskriminacije osoba sa invaliditetom, studenti sa invaliditetom, uključujući specifične smetnje u učenju poput disleksije koja se u stručnoj i pravnoj terminologiji često tretira u okviru šireg pojma smetnji koje utiču na funkcionisanje studenta, imaju pravo na razumno prilagođavanje uslova studiranja i polaganja ispita, što uključuje mere poput produženog vremena za pisanje ispita, mogućnosti usmenog umesto pismenog polaganja, korišćenja pomoćne tehnologije, ili drugih prilagođavanja koja omogućavaju studentu da pokaže svoje stvarno znanje bez da ga ometa sama priroda smetnje. Nikada nije prekasno da zatražite ovo pravo, čak i u trećoj godini studija, jer zakon ne postavlja rok tokom kojeg morate prijaviti invaliditet ili smetnju, već je pravo na prilagođavanje dostupno u svakom trenutku kada student to zatraži i dokumentuje. Prvi korak je da pribavite medicinsku, odnosno stručnu dokumentaciju koja potvrđuje dijagnozu disleksije, po mogućstvu od psihologa ili druge stručne osobe specijalizovane za dijagnostikovanje specifičnih smetnji u učenju, ako takvu dokumentaciju već ne posedujete iz ranijeg školovanja, jer će vam ona biti neophodna kao osnov za zahtev fakultetu. Zatim se obratite Službi za studente sa invaliditetom, koja postoji u okviru većine univerziteta i fakulteta u Srbiji u skladu sa politikom inkluzivnog obrazovanja, ili, ako fakultet nema posebnu službu, direktno prodekanu za nastavu, sa pisanim zahtevom za prilagođavanje uslova polaganja ispita, uz priloženu medicinsku dokumentaciju, u kojem ćete konkretno navesti koje prilagođavanje vam je potrebno, na primer produženje vremena za 30 do 50 odsto u odnosu na standardno vreme predviđeno za ispit. Fakultet je dužan da razmotri vaš zahtev i, ako je opravdan prema priloženoj dokumentaciji, obezbedi tražena prilagođavanja za sve buduće ispite, a ako fakultet neopravdano odbije vaš zahtev ili ne postupi po njemu, imate pravo da se obratite Povereniku za zaštitu ravnopravnosti, koji ima ovlašćenje da postupa po pritužbama na diskriminaciju osoba sa invaliditetom u obrazovanju, uključujući nepružanje razumnog prilagođavanja, kao i prosvetnoj inspekciji Ministarstva prosvete koja vrši nadzor nad zakonitošću rada visokoškolskih ustanova.